Uncategorized
เป็นโรคไตกินซีอิ๊วได้มั้ย
อัปเดตล่าสุด: พฤษภาคม 2569 | ตรวจสอบโดยทีมนักกำหนดอาหารวิชาชีพ Eatwellconcept สรุปสั้น: ซีอิ๊วโรคไต กินได้ไหม? ระยะ CKD ซีอิ๊วขาวปกติ ซีอิ๊วลดโซเดียม หมายเหตุ G1–G2 กินได้ในปริมาณน้อย กินได้ เป้าหมายโซเดียมรวม
อาหารผู้ป่วยโรคไต พร้อมทาน กินได้จริงทุกวัน
เมื่อพูดถึง “ อาหารผู้ป่วยโรคไต ” ภาพแรกที่หลายคนนึกถึงคงหนีไม่พ้นอาหารจืดสนิท หน้าตาไม่น่ากิน หรือรสชาติที่ต้องฝืนกินใช่ไหมคะ? แต่ความจริงแล้ว… การดูแลไตไม่จำเป็นต้องแลกมาด้วยความทรมานในการกินเสมอไปค่ะ แต่จริงๆ แล้ว ถ้าเลือกให้ถูกหลัก อาหารสำหรับผู้ป่วยไตก็สามารถทั้งอร่อยและช่วยดูแลไตไปพร้อมกันได้ค่ะ
ทำไม? เมื่อไตเสื่อม เราถึงต้องเลือกกิน
เปรียบเทียบง่ายๆ ไตของเราทำหน้าที่เหมือน “เครื่องกรองของเสีย” ค่ะ เมื่อไตทำงานได้ลดลง (โดยเฉพาะในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง) ประสิทธิภาพในการขับของเสียก็จะน้อยลงตามไปด้วย
หากเรากินอาหารที่มี โปรตีน เกลือ และแร่ธาตุ มากเกินความสามารถที่ไตจะรับไหว ของเสียเหล่านี้จะตกค้างและสะสมในเลือด ก่อให้เกิดอันตราย เช่น อาการตัวบวม เหนื่อยหอบง่าย หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะ
ดังนั้น การคุมอาหารที่ดีจึง ไม่ใช่การอดอาหาร แต่คือการ “ลดภาระงานให้ไต” เพื่อให้ไตที่เหลืออยู่ทำงานได้นานที่สุดนั่นเองค่ะ
หลักการเลือก อาหารผู้ป่วยโรคไต
1. จำกัดโปรตีน แต่ต้องให้ร่างกายได้รับอย่างเพียงพอ
ผู้ป่วยไตระยะก่อนฟอกควรจำกัดปริมาณ แต่ไม่ใช่งดไปเลย ควรกินประมาณ 0.6–0.8 กรัม/น้ำหนักตัวในอุดมคติ/วัน) ต่อวัน เพื่อไม่ให้ร่างกายขาดสารอาหาร
2. ลดฟอสฟอรัส (Phosphorus)
แร่ธาตุนี้พบมากในอาหารแปรรูปทุกชนิด, นม, ชีส, ไข่แดง, ถั่วเมล็ดแห้ง และกาแฟ ซึ่งผู้ป่วยไตควรหลีกเลี่ยง
3. คุมโพแทสเซียม (Potassium)
ระมัดระวังผักผลไม้สีเข้มจัด เช่น คะน้า, บรอกโคลี, ทุเรียน, กล้วย, มะม่วงสุก เพราะมีโพแทสเซียมสูง เสี่ยงต่อหัวใจ
4. ลดเกลือและโซเดียม (Sodium)
ปรับลิ้นให้ชินกับรสธรรมชาติ เลี่ยงการซดน้ำซุป งดของหมักดอง และระวังซอสปรุงรส (ใช้น้อยๆ หรือเลือกใช้เครื่องปรุงสูตรโซเดียมต่ำตามคำแนะนำแพทย์)
โปรตีนดีที่เหมาะกับผู้ป่วยโรคไต
ควรเลือกโปรตีนคุณภาพดีที่ร่างกายนำไปใช้ได้เต็มที่ และทิ้งของเสียจากการย่อยไว้น้อยที่สุด เช่น
- ไข่ขาว (เลี่ยงไข่แดง)
- เนื้อปลาสีขาว เช่น ปลานิล, ปลาทับทิม, ปลากะพง, หรือปลาทูสด (เลี่ยงปลาทูเข่งเพราะเค็ม)
- เต้าหู้ เช่น เต้าหู้ไข่, เต้าหู้ขาวแข็ง/อ่อน (กินสลับกับเนื้อสัตว์)
- เนื้อไก่ ส่วนอก ไม่ติดหนัง
สิ่งที่ควรเลี่ยง เนื้อสัตว์ติดมัน, เนื้อแดงแปรรูป (ไส้กรอก, แฮม, กุนเชียง), เครื่องในสัตว์ และโปรตีนจากถั่วเมล็ดแห้ง (เช่น ถั่วลิสง, ถั่วเขียว) เพราะมีฟอสฟอรัสสูง”
ดูแลสุขภาพของคุณให้ถูกวิธี
โปรแกรมปรึกษานักกำหนดอาหารคืออะไร ?
พร้อมรับคำปรึกษาจาก
Supanan Makrum
นักกำหนดอาหาร ผู้ไม่คิดว่าการกินอาหารอร่อย จะเป็นเรื่องต้องห้ามต่อการมีสุขภาพดี
Dietitian who proves that savory dishes are not prohibited against healthy concepts.
บทความอื่นๆ
แหล่งความรู้ "โรคไต"
การวางแผนจัดมื้ออาหารโรคไต : CKD ระยะ 3-4-5
การวางแผนจัดมื้ออาหารโรคไต : CKD ระยะ 3-4-5 อัปเดตล่าสุด: พฤกษภาคม 2569 การวางแผนจัดมื้ออาหารสำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง (Chronic Kidney Disease: CKD) ซึ่งควรเน้นเรื่องการควบคุมสารอาหารสำคัญ ได้แก่ โซเดียม โพแทสเซียม ฟอสฟอรัส และโปรตีนในปริมาณที่เหมาะสมกับแต่ละระยะของโรคไต โดยเฉพาะใน CKD ระยะ 3-4-5 ที่ต้องระวังเป็นพิเศษเรื่องปริมาณเกลือและแร่ธาตุในแต่ละมื้อ เพื่อช่วยลดภาระไตและเพิ่มความหลากหลายในการกิน ตัวอย่างการจัดมื้ออาหารโรคไต ช่วยควบคุมโซเดียมและฟอสฟอรัส เลือกโปรตีนคุณภาพสูง ลดปริมาณโพแทสเซียม วางแผนอาหารแต่ละมื้อช่วยลดความกังวล ตัวอย่างเมนูไทยปรับใช้ได้จริงทุกวัน เมนูอาหารโรคไต กินอะไรดี? การเลือกชนิดอาหารสำหรับการวางแผนจัดเมนูอาหารโรคไต ควรเน้นอาหารที่มีโซเดียมต่ำ เช่น ข้าวสวย ผักลวก ไข่ขาว ปลาอบหรือปลาเผา และหลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป อาหารหมักดอง อาหารกระป๋อง ฯลฯ รวมถึงควบคุมปริมาณผลไม้ที่มีโพแทสเซียมสูง เช่น กล้วย ส้ม แตงโม ฯลฯ(สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล) ปรุงรสด้วยสมุนไพรทดแทนการใช้เกลือ และเน้นกินโปรตีนคุณภาพสูงในปริมาณที่เหมาะสม โปรตีนคุณภาพสูงที่เหมาะกับผู้ป่วย CKD […]